Close Menu
    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube WhatsApp TikTok
    Wednesday, September 9 , 2026
    CUSUBAM
    • CIJAAJINNAT DADAL
    • YOKKOLI!
    • Mece ware kee Bissiraata!
    • Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta
    • Kaafit Abbak Farto Kolle Liyo!
    • TUDRUSE SAYI-TIYÄ
    • NINNI ADDA NABLEEDO?
    • FAATHUMAT FARTO
    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube WhatsApp Telegram
    Saahot Makaado
    Login
    • Home
    • BARITTO

      CIJAAJINNAT DADAL

      5 July 2026
      Read More

      NINNI ADDA NABLEEDO?

      24 August 2025
      Read More

      FAATHUMAT FARTO

      23 August 2025
      Read More

      Ayim Yi Fayishshaana?

      20 January 2025
      Read More

      SOOKIME (williime) CANQUR (Crossword)

      14 November 2022
      Read More
    • CAAFIYAT

      Koroona Vayres kee Kitaabet

      22 January 2021
      Read More
    • Cadar

      CIJAAJINNAT DADAL

      5 July 2026
      Read More

      HUNQAC UMMANNA NI MAX TEYSHE!

      6 December 2023
      Read More

      CINDHAANEETIM XUNSUUSA

      4 December 2023
      Read More

      IYYAALIH YI XABTE?

      4 December 2023
      Read More

      YI CINDHAMHI INA

      13 March 2021
      Read More
    • Caddos

      CIJAAJINNAT DADAL

      5 July 2026
      Read More

      YOKKOLI!

      2 June 2026
      Read More

      Kaafit Abbak Farto Kolle Liyo!

      9 February 2026
      Read More

      TUDRUSE SAYI-TIYÄ

      31 August 2025
      Read More

      NINNI ADDA NABLEEDO?

      24 August 2025
      Read More
    • Luqha

      CIJAAJINNAT DADAL

      5 July 2026
      Read More

      Mece ware kee Bissiraata!

      18 April 2026
      Read More

      NI DAACAYNA

      18 December 2024
      Read More

      SOOKIME (williime) CANQUR (Crossword)

      14 November 2022
      Read More

      Saahot Xuruuf kee Kataabat Nizaam

      8 November 2022
      Read More
    • Ware

      Mece ware kee Bissiraata!

      18 April 2026
      Read More

      Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta

      16 March 2026
      Read More

      NI DAACAYNA

      18 December 2024
      Read More

      SAAHOT MAKAADOH RAKHBI SARIIGALLAH BAKITE

      25 June 2024
      Read More

      Saahot Xuruuf kee Kataabat Nizaam

      8 November 2022
      Read More
    • ZARIICA

      ARRANSHI, LEEMUN KEE MANGUS AAGINAH NAZRIYE?

      1 June 2021
      Read More

      Basal Zariica

      1 April 2021
      Read More

      Qostha/Qustha

      26 March 2021
      Read More

      Salaathat Zariica

      15 March 2021
      Read More

      Saararishnan Araxah Yakke Xorhti Ayfaara (Sasan)

      13 March 2021
      Read More
    • عربى
    Saahot Makaado
    Facebook X (Twitter) Instagram

    YI SOONO RUMMA TEKKE!

    By Axmadsacad29 January 20213 Comments
    “Ta bire uble soono rumma yoh tekkeh yakkeedo?” terhxiinih taarhigiini?
    Akkale gedda ta gondo umman mara taseedefe gondo kinni. Masalan, bar ayidhdha mece soono (minaam) tableh, xeden kee asaladde dhintah, dhaxiine ugutta gedda, soono bisa yakkeh kok suga. “Ayidhdha mece soono takkale! Darrac! Ta ublem rumma yoh tekkeh yakkeedo!” tarhxeh lel duume kee sumsumodde racta. Tublem soono bisa kinam ishe nabse tashshimineh lel akkanih biyashshittayaako isheh aki buhulludde sayta.

    Laakin, amol-beeti (metaphor) waanih, ‘Soono‘ akko yarhxiinim lammam takko dhicta.

    1. Wulim dhiinak bar yakko itre, minaam tableh ugutta gedda, soono bisa kibah, tekkem hido takko lem makinam taarhigeh akko tacdirem kinni.

    2. Malammiitim lel himmaalih anituk, takko dhiiciminnixemhi xisaabadde saytah, masalan, gale abittah caranalle adiik ishe tablo balih yakkeh, gaxtah taxeesebe gedda laakin, dhiiciminnixem takkeh kok sugtaayaako akkanih tacdirem kinni.

    Ta lamma gondo yeye tiyak: “Tamay soono kinni” akko narhxe. Bukaako amol-beeh: ‘Soono/minaam kinni’ akko yarhxiinim, akkinnixem hido dhiiciminnixem  kinni.

    Laakin soono balih dhiiciminnixem akkalii tinitom, akkii tableh ishi intih adde garayta gedda, kodde yassaabbe xeden xadde yaallo mirhiica. Tablem taamano gantah mirhicta. Tah yi ishishsam lel, kaafaako masalan 20-30 iggidiya caazalle gaxneh nublemko, amaa maxadde dhiiciminnixem, hido inkinnah xiyaw niyadde anniye waa tinemko mangum tekke, akkii lel ablii nanino. Akah tabliiniikah, barhsime geyshisheenitti arux (Social Media Platforms), ‘Yi ula gax‘ yekkiinih, xiyaw farto akkanih kee sahiilih tillallaabishsho dhicteh tane. Masalan, YouTube, Facebook, Twitter, Instagram, WhatsApp, kee ara…, bukaako lel Internet isheh nabik, ‘Cammi GOOGLE‘ lel afadde akko gaxak, geyshisheenitti waqhaaqhac, kaafi kumalalle gaxo yekkeh yane.

    Taye ableh lel, wuliili gedda: “‘Macwan male Yalli mirhafa‘ yaanah, taye noyya gargerto temeetem yekkeedo kibah” arhxeh zibodde tiyak axeesebe. Inni ulah lel: “Warak soono rumma takko dhicta!” arhxeh, ta caashir noh faakeh yane nabamko naba Rabbih xamde addabbe. Kaafa waynem wayto kinni. Kaafa ninnelle tanem abe waynemko, ni bisa kinni. Taaneti gadelleele taane” arhxeh innelle tanem abo kiyomuh, inni nabseelih dhiiwa saya.

    Ta Yallih fadleh geytimeh yane caashir atneefecik kinni lel, inkoh Saahot dooda inkidde tangaleh,  inkidde tabbuxutem; masalan, luqha, cayda, sugte, dalta [taariik] kee ara…) yalayemko sigishno kee nayfaadado ciloh, geyshisheenitko Facebook kee YouTube araxah akkii yane xawal inkoh taarhigiinih, sinneh gantah gaba adde assagallii tanin gondo kinni. Ta xawal sariigallalle yambaddalo kee mece mawco geyo ciloh lel barhsime xagarar kee cakanan osak osito alle tanemhi sabbatah, taykinna, ta dhaye maxadde ware akko sin noshshoobbe cusub website: https://makaado.com/makaado/ migacah leya fakkitteh, ummannim ninni waanih alle naktabo kee ta yalayemko akko mashshinna ni gadda alle sigishno (naxfazo) tinqirribeh geytimta.

    Amaydo, tayek basoh barhsime magaroruh gaba assagallii suge marak: “Sinni gabat agle dhuguugulusa” arhxik, raace marak lel inkoh kataabah gaba tassagalloona sinalle amaanatisha. Ummannim Saahoh alle naktube website kinamhi sabbatah, niiroh ‘google translation‘ balih kin khidma abno yakko, ni luqhah sabbatah ni waanih tunkuttubem wagiya marah maanafo (reference) nakko ciloh, ummanim kataabah sigishno nolle tane. Ta gina le ciyyo lel beera tamiite ijo xedenishsho lem kinni.

    ‘Ku zaabayti yelleezeemko amo arhurhsut” kinnik lel, galli gufekke nubleh, xarassimno kee niyah hido farhih linom abittodde ashishno, inkidde inki agada nekkeh ‘Gabaa-gaba‘ narhxowa.

    Gaab yoh isho!

    Sin sacal AXMADSACAD MAXAMMAD
    Share. Facebook Twitter Email Telegram WhatsApp

    Xeela Dhibrho

    CIJAAJINNAT DADAL

    5 July 2026
    Read More

    YOKKOLI!

    2 June 2026
    Read More

    Mece ware kee Bissiraata!

    18 April 2026
    Read More
    4 6 Dooro
    Ta kutuub/Dhibrho eqhees. Ayidhdhale xutukta akah taxaye?
    3 Mablol
    Cusubam
    Awwalim Mangum doorimtem
    Calidin
    Gerhenta
    Calidin
    5 iggida kaltem (sugtem)

    Mashalla Istaz Axmad Sacaad mangum ku nashkure abta johdeh👍👍👍👍

    1
    Maxammad
    Gerhenta
    Maxammad
    5 iggida kaltem (sugtem)

    Gaab noh isho ustaaz axmad sacad ninneh dhicinnanimih ku xatno kee kokee koh iggidah dhicko nastafado ku lakal thurrufuh Nanino bi iznillah

    1
    Ahmedsaad
    Gerhenta
    Ahmedsaad
    5 iggida kaltem (sugtem)
    Alle edebbaa!  Maxammad

    Gaab yoh isho, Maxammad yi sacal. Inkoh inkidde nekkeh mango nabam abno dhicna.

    0

    CIJAAJINNAT DADAL

    5 July 2026

    YOKKOLI!

    2 June 2026

    Mece ware kee Bissiraata!

    18 April 2026

    Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta

    16 March 2026
    • Facebook
    • Twitter
    • YouTube 10.5K
    • TikTok
    • Telegram
    • WhatsApp
    YouTube
    Popular Posts

    Saahot Afhi  Maskaaka (Saho Language Corpus)

    23 May 2022

    Saahot Maskaakahi Ciyyo Macna kee Makkoh Erhedhdhe

    6 November 2022

    FAATHUMAT FARTO

    23 August 2025

    LAYE TABBARHOK, KALLA IBBIRH

    7 October 2022
    Random Posts

    قصة: “الفتى الحائر وطريق المخاطر”

    23 September 2021

    KUXSE LE DIRAB

    16 January 2021

    MALAMMIT DARSE PDF [‘SAHO-ENGLISH LESSON 2’]

    12 February 2021

    NI DAACAYNA

    18 December 2024
    Latest Posts

    CIJAAJINNAT DADAL

    5 July 2026

    YOKKOLI!

    2 June 2026

    Mece ware kee Bissiraata!

    18 April 2026

    Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta

    16 March 2026
    Copyright © 2026. All Rights reserved
    • CADDOS
      • Saynes
      • Fawo
    • Nolle Uktuba
    • Ni Zacabah

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.

    wpDiscuz

    Sign In or Register

    Welcome Back!

    Login to your account below.

    Lost password?