Close Menu
    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube WhatsApp TikTok
    Tuesday, September 8 , 2026
    CUSUBAM
    • CIJAAJINNAT DADAL
    • YOKKOLI!
    • Mece ware kee Bissiraata!
    • Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta
    • Kaafit Abbak Farto Kolle Liyo!
    • TUDRUSE SAYI-TIYÄ
    • NINNI ADDA NABLEEDO?
    • FAATHUMAT FARTO
    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube WhatsApp Telegram
    Saahot Makaado
    Login
    • Home
    • BARITTO

      CIJAAJINNAT DADAL

      5 July 2026
      Read More

      NINNI ADDA NABLEEDO?

      24 August 2025
      Read More

      FAATHUMAT FARTO

      23 August 2025
      Read More

      Ayim Yi Fayishshaana?

      20 January 2025
      Read More

      SOOKIME (williime) CANQUR (Crossword)

      14 November 2022
      Read More
    • CAAFIYAT

      Koroona Vayres kee Kitaabet

      22 January 2021
      Read More
    • Cadar

      CIJAAJINNAT DADAL

      5 July 2026
      Read More

      HUNQAC UMMANNA NI MAX TEYSHE!

      6 December 2023
      Read More

      CINDHAANEETIM XUNSUUSA

      4 December 2023
      Read More

      IYYAALIH YI XABTE?

      4 December 2023
      Read More

      YI CINDHAMHI INA

      13 March 2021
      Read More
    • Caddos

      CIJAAJINNAT DADAL

      5 July 2026
      Read More

      YOKKOLI!

      2 June 2026
      Read More

      Kaafit Abbak Farto Kolle Liyo!

      9 February 2026
      Read More

      TUDRUSE SAYI-TIYÄ

      31 August 2025
      Read More

      NINNI ADDA NABLEEDO?

      24 August 2025
      Read More
    • Luqha

      CIJAAJINNAT DADAL

      5 July 2026
      Read More

      Mece ware kee Bissiraata!

      18 April 2026
      Read More

      NI DAACAYNA

      18 December 2024
      Read More

      SOOKIME (williime) CANQUR (Crossword)

      14 November 2022
      Read More

      Saahot Xuruuf kee Kataabat Nizaam

      8 November 2022
      Read More
    • Ware

      Mece ware kee Bissiraata!

      18 April 2026
      Read More

      Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta

      16 March 2026
      Read More

      NI DAACAYNA

      18 December 2024
      Read More

      SAAHOT MAKAADOH RAKHBI SARIIGALLAH BAKITE

      25 June 2024
      Read More

      Saahot Xuruuf kee Kataabat Nizaam

      8 November 2022
      Read More
    • ZARIICA

      ARRANSHI, LEEMUN KEE MANGUS AAGINAH NAZRIYE?

      1 June 2021
      Read More

      Basal Zariica

      1 April 2021
      Read More

      Qostha/Qustha

      26 March 2021
      Read More

      Salaathat Zariica

      15 March 2021
      Read More

      Saararishnan Araxah Yakke Xorhti Ayfaara (Sasan)

      13 March 2021
      Read More
    • عربى
    Saahot Makaado
    Facebook X (Twitter) Instagram

    KITAAB AYSHARHAARHAG

    By Axmadsacad25 February 20229 Comments
    ATMCS ti zooba (team)
    ATMCS ti zooba (team)

    Xishma-le sacul kee sacoola, alle-alle anniinanille meceetih yoh tannawna mangum sinah duumuta. Sinlih xazziilito farha magaro liyok, abayshima fanah yi goorishanta.

    Saaho, tamaa dago xabal kee idhdho alle tekke luqhaatko inketta kinni. “Dago ciyyo tekkeh tane” narhxo kibah laakin foyyaako nashshe. Saaho, 1980ko sarrah ishi xuruuf kee kataabat nizaam (orthography) tubbuxuteh, xibareh macna kee makkoh tankattabo erherhiishsheyaako, dikille irhga kee ayshadhdhag (madrasa) gantah akah akkii yane luqha kinni. Madrasat kitobko irolle tunkuttubem mimangomhi sabbatah lel, eelo-kataaba (literature) ti gabooko, “Saaho kaddih barhak tane luqha kinni” nerhxemko zirab maki. “Awwalim baahekkah lee waani misayta, awwalim baahaanandah lee baarho dhumta” akah yarhxiiiniikah, orbeena yoh yakko ciloh kibah, adde waanisho farhem ta gondo makiiki, amalle sin tillaabishak ane.

    Kaado adde waanisho farhem, dhaye geddadde yinthibbiceh yaqhriye marahi gaba gufo akko ilalna KITAAB hi sabbatah kinni. Yamxuttumeh yamiite gedda, meceetih adde waanisho, hido meceetih aalih sin aysharhaarhago kiyo. Kaa migac lel: ‘Housing and Dwelling among Saho-speaking Communities of Eritrea and Ethiopia: History, Anthropology and Lexicography‘ yarhxe kitaabhi yekkeh, kaa sabbatah caazalle gaax-erhxeh dagum sinah wagroysho kiyok yi katattaanta:-

    Ta kitaab 2007h Eretriyalle erhedhdhe, “‘Atlas of the Traditional Material Culture of the Saho‘ ATMCS”,  tarhxe porojectiiko yooboke kitaab kinni. Ta porojekti Eretriyalle erhedhdhe, 2013ko sarrah lel Itobbiyalle timfiddigeh, barhsime diikalle idhdho katattayishshe. Tee bursaale lel inkoh Saahot nabra (maxada), ten sigima kee ten teelo soomaamaanam  kii tine. Xabal (research) alle abak nine Saahot Maxadaako wulim lel fertoh ta kataytam kii yinin:-

    1. Zizzaale kee Baska (Beekeeping and honey harvesting);
    2. Caydat makun, daggeg, ara… kee akah siraaximaakah, (houses, enclosures, etc…) and how they are built);
    3. Qaraabutko siraaxima nuwaa (preparing leather objects);
    4. Siida kee akii nuwaa, cunga kee idneeko akah abaanakah (preparing mats and other objects with plant fibres);
    5. Saci zuwa (animal husbandry);
    6. Zariica (farming);
    7. Teelo hido macaasha, goron, sirax/alasnan, betbet (food: cooking, eating etc.)

    Ta kitabaah tekke idhdhodde, bukaako Eretriya kee Itobbiyalle xiyawlih 20 diktiyalle abne garaadde; 100 saacatiya dhawah (audio) nemege, 17 viidiyo, 5000 bukalle lel siilitko abne. Amaa ATMCS ti idhdhoh abne  garaa (dhaw kee viidiyoh), amayim balih siilit yekkemko xadde male. Niiroh lel aki kitob kee, viidiiyo (film documentray) ak yakko xagara tane.

    ATMCS filco (team)
    ATMCS filco (team)

    Ta porojekti, 2007h erhedhdhamko basolle laakin, xishma-le Moreno Vergari kee Roberta Zago-Vergari (Saahot tee migac ROBLE), erherhisheenih Saahot fanalle 1994-2011 fanah abak sugen idhdho tine. 2000h Axmadsacad Maxammad Cumar adde yengeleh lel aykee xishma-le Pro. Giorgio Banti kee xishma-le Pro Giovanni Dore 2008h adde yangaliinindah, Saahot addalle barhsimte ciyyo abaa sugne. 2008ko sarrah lel ta agana xusne marak inkoh inki filco (team) nekkeh, aykee kaado ta kitaab nayyaacendah inkidde ashuqhulik nane.

    Ta kitaabhi sabbatah yakko bukaako Saahot luqhalle akkii tane ciyyooko wulimhi caddoslih sinalle gaxandah, kaafit KITAB AYSHARHAARHAG talle yi dhiico. Amayendah lel mecaaniiko takkanna sinah dumuta.

    Sin sacal

    Axmadsacad Maxammad

    Share. Facebook Twitter Email Telegram WhatsApp

    Xeela Dhibrho

    CIJAAJINNAT DADAL

    5 July 2026
    Read More

    YOKKOLI!

    2 June 2026
    Read More

    Mece ware kee Bissiraata!

    18 April 2026
    Read More
    3.5 6 Dooro
    Ta kutuub/Dhibrho eqhees. Ayidhdhale xutukta akah taxaye?
    9 Mablol
    Cusubam
    Awwalim Mangum doorimtem
    Omer
    Gerhenta
    Omer
    4 iggida kaltem (sugtem)

    Gaab noh isho axmad sacad nisacal

    0
    ali mohamed
    Gerhenta
    ali mohamed
    4 iggida kaltem (sugtem)

    Gaab noh isho.mangumm xedenne.

    1
    muuxaammedali@gamil.com
    Gerhenta
    muuxaammedali@gamil.com
    4 iggida kaltem (sugtem)

    Gaab noh isho ustaz ahmed saad.

    1
    Cabdalla maxammad cali
    Gerhenta
    Cabdalla maxammad cali
    4 iggida kaltem (sugtem)

    Edhedhih mabruuk unqac yalli sinxatem ,ust.axmad abta juhdi ishi qoomiyah migacih maynaboh tarikh kinni xussuma maro lel kinni. Sinak ilalnam lel mangom kinni. Nifille tadawo lel saregalla koh attiminniye.shukran.

    1
    Cabdalla Idriss Irhibe
    Gerhenta
    Cabdalla Idriss Irhibe
    4 iggida kaltem (sugtem)

    Mangum basak ya kitab kinni meceetih kaa adda naarhago mango hambarer lino gaab yohisho

    0
    Mahamednur
    Gerhenta
    Mahamednur
    4 iggida kaltem (sugtem)

    As wr wb xishamale nisacla axmad sacad awalan gab noh isho abinanimih nasre kee sarigala koh atiminiye .katasih ta saahot duflah doobi gufeke gudusona andufuli yane marako koke kuzobah mangum mungum sin nashkure yitcibeti ishi giide rummah miwa.sini gede lel geytona kitin geytenih kaman tanini.anu ini mablole saahot maakodo edhedhemko tahe teeko udruseh aniyom tilabe ini cumrele madrasiyo amaye lel ayim kini kuyaybuluwem atin sini tacabehi jaza giya taninim kini kuyaybuluwem tasadifile atin takartenih tanini xadha (silalto) mikafishnam sinah warisho fadha.gab noh isho koke kolih tandufule nisacul.taa kado tarikh edhedha ako noh toxowey kitab dhedhwaqte betiya kinam ku waniko abli kane mango darse kee tarikh yibidhetiya kinam lel mudhug kini inshallah noh yamitendah caqle noh yaxaw.ilalo taneh anek wa shukran sin sacal maxamad nur

    1
    Axmadsacad
    Dhibrhi Wanna
    Axmadsacad
    4 iggida kaltem (sugtem)
    Alle edebbaa!  Mahamednur

    Gaab yoh isho!

    0
    Calidin
    Gerhenta
    Calidin
    4 iggida kaltem (sugtem)

    Mashallah istaz Axmad mango hambererlih ilaala nane

    3
    Abdulraxim
    Gerhenta
    Abdulraxim
    4 iggida kaltem (sugtem)

    كل التوفيق والنجاح ان شاء الله اخى الباحث احمد سعد ونتمنى ان نرى الكتاب فى اقرب فرصة وهو لا شك كتاب بحثى قيم يعرف بالثقافة والعادات الساهاوية و الى الامام دائما

    2

    CIJAAJINNAT DADAL

    5 July 2026

    YOKKOLI!

    2 June 2026

    Mece ware kee Bissiraata!

    18 April 2026

    Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta

    16 March 2026
    • Facebook
    • Twitter
    • YouTube 10.5K
    • TikTok
    • Telegram
    • WhatsApp
    YouTube
    Popular Posts

    Saahot Afhi  Maskaaka (Saho Language Corpus)

    23 May 2022

    Saahot Maskaakahi Ciyyo Macna kee Makkoh Erhedhdhe

    6 November 2022

    FAATHUMAT FARTO

    23 August 2025

    LAYE TABBARHOK, KALLA IBBIRH

    7 October 2022
    Random Posts

    ABBA KEE BARHA

    21 January 2021

    Salaathat Zariica

    15 March 2021

    المنظمة البحرية الدولية – (IMO)

    18 May 2021

    Waqhteelih Ammookomii Nanino?

    17 August 2021
    Latest Posts

    CIJAAJINNAT DADAL

    5 July 2026

    YOKKOLI!

    2 June 2026

    Mece ware kee Bissiraata!

    18 April 2026

    Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta

    16 March 2026
    Copyright © 2026. All Rights reserved
    • CADDOS
      • Saynes
      • Fawo
    • Nolle Uktuba
    • Ni Zacabah

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.

    wpDiscuz

    Sign In or Register

    Welcome Back!

    Login to your account below.

    Lost password?