Skip to content
18 August 2026
Trending
CIJAAJINNAT DADAL YOKKOLI! Mece ware kee Bissiraata! Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta Kaafit Abbak Farto Kolle Liyo!
CIJAAJINNAT DADAL YOKKOLI! Mece ware kee Bissiraata! Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta Kaafit Abbak Farto Kolle Liyo!
Saahot Makaado
Saahot Makaado
Sign In
  • Home
  • BARITTO
    BARITTO View all
    CADARTI DADAL

    CIJAAJINNAT DADAL

    5 July 2026
    NINNI ADDA NABLEEDO?

    NINNI ADDA NABLEEDO?

    24 August 2025

    FAATHUMAT FARTO

    23 August 2025

    Ayim Yi Fayishshaana?

    20 January 2025

    SOOKIME (williime) CANQUR (Crossword)

    14 November 2022
  • CAAFIYAT
    CAAFIYAT View all

    Koroona Vayres kee Kitaabet

    22 January 2021
  • Cadar
    Cadar View all
    CADARTI DADAL

    CIJAAJINNAT DADAL

    5 July 2026
    Saahot Makaado

    HUNQAC UMMANNA NI MAX TEYSHE!

    6 December 2023
    CADAAREENA SAALIX AXMAD

    CINDHAANEETIM XUNSUUSA

    4 December 2023
    Iyyalih Yi tabte?

    IYYAALIH YI XABTE?

    4 December 2023

    YI CINDHAMHI INA

    13 March 2021
  • Caddos
    Caddos View all
    CADARTI DADAL

    CIJAAJINNAT DADAL

    5 July 2026

    YOKKOLI!

    2 June 2026
    Abba ishi xawazlih

    Kaafit Abbak Farto Kolle Liyo!

    9 February 2026
    Tudruse Sayi-tiyä

    TUDRUSE SAYI-TIYÄ

    31 August 2025
    NINNI ADDA NABLEEDO?

    NINNI ADDA NABLEEDO?

    24 August 2025
  • Luqha
    Luqha View all
    CADARTI DADAL

    CIJAAJINNAT DADAL

    5 July 2026

    Mece ware kee Bissiraata!

    18 April 2026
    Ni daacun

    NI DAACAYNA

    18 December 2024

    SOOKIME (williime) CANQUR (Crossword)

    14 November 2022

    Saahot Xuruuf kee Kataabat Nizaam

    8 November 2022
  • Ware
  • ZARIICA
    ZARIICA View all

    ARRANSHI, LEEMUN KEE MANGUS AAGINAH NAZRIYE?

    1 June 2021

    Basal Zariica

    1 April 2021

    Qostha/Qustha

    26 March 2021

    Salaathat Zariica

    15 March 2021

    Saararishnan Araxah Yakke Xorhti Ayfaara (Sasan)

    13 March 2021
HomeMakaadoKAAFI RUMMA
Makaado

KAAFI RUMMA

ByAxmadsacad23 November 20213 comments
3 min read
Contributors:

Xiyawti barhi minaamah sugusem, yane hido zaahir akah takke gedda, yarhxem sorhah, xedenih abam kee xabam kinni wayam. Umman noohi minaam kii tine gondo, yanelle hido zaahiirille yaybiddile saadif geyemhi sabbatah lel, amaa gondo sinlih xazziilito kinni, sinalle boodo ciloh, Komputerti nifille diif-erhxeh aniyom:-

Umman gedda xiyawko yolle yamiite esseror yinniyemko, “Ta ni waani aaginah kinni googuludde sayishnam? Aaginah lel google translate akah abno dhicna? Google ti tarjama (Google translate) aaginah kinni abaanam?” tarhxem kee amah higgidin esseror kinni.

Urhurh medobba hido lel umman tena taylagge medobba lii miiniyo bisa akkekkah, xagaradde tine ciyyo hido erhedhdhe ciyyo gantah mitinemhi sabbatah, “Nagaa, amaa daraja cilaagih gufno kino? Dumusaanam kibah, ginaanam waqhte beytamhi sabbatah, asseh dhinteh amaa daraja gufno kino” arhxeh, kela niya akah tu akkeedo, ten aydukumuso acikkinik ine. Xiyawak amayim arhxo kibah laakin, “Ta umman tiyahi minaamak, anda kee aginah kinni, yane hido zaahir akko abo dhiicam?” arhxeh bar kee lellecih adde laxuutak ine gondo kinni. Rummah rummah yi laxsussah, dhin akah wayak suge gondo kii tine.

Ummannim saaca akko gufekkah mitakkemhi sabbatah lel, Kaafi Rumma akkalek, ta umman noohi esseroruh medobba yaxawo dhiica, maarhaga, Yalli nabik naba gerhenta, xishma-le Dr. Jama Muusa Jamaalih, waacinaako kataabah wuliidhdhaa sittiya geyak sugnek sarrah abne miimaralle, Sani 22/11/2021h, erherhih nif kee nifih Londonulle sittiya geyne.

Dr. Jama Mussa Jama, naba dhicle, Cayda kee Loolas hi Idhdhiteena (Ethnomathematician),

RelatedCADARTI DADALCIJAAJINNAT DADAL
Dr Jama Mussa Jama

Caydat Uguuguseena (Cultural Activist), Hargeysa International Kitobti Macrad Manabotta (Hargeysa International Book Fair) yekkeh, Soomaaliyaati Waanih Interneet Makhzan (Somali Language Corpus), abeyaako, Soomaal waani, google ti araxah tantarjamo kee, Soomaal waanille aki xabal abo farha marah, siyak/raxeena takke boorha dhishe tiya kinni. Usuk isheh doktoora (PhD) alle beye mihra kinamhi sabbatah lel, amaa luqhat xibar yaysherheerhege software isheh kinna abam.

Tamaa inkidde sugne saaca kee abrhalle lel, Saahot waanih zacabah aysharhaarhagti dago caddos akah oxoyek sarrah, inkidde nashtaqhalo gaba benneh, usuk ishi gabooko tamaa Soomaal waanih abeh yanem, Saahot waanih gantah abo, isheh dhiicamko walaa inkim nok suumuto makinam kee tamaa waani akah tammirmire software yakkeedo noh abo kinam yoh caddoyshe. Ta ciyyo inki lellecille hido inki alsalle bakitta ciyyo makinamhi sabbatah lel, katattayta Project balih abneyaako, gedko gedille ayfeededik nadawo nolle tanem yakkeedo inkoh alle gaba alle benne gondo kii tine.

Saahot waani (luqha) barhsime xakukuh (genre) xazilneyaako, barhsime kutuubhi makhzan Intereetidde (Saho Corpus Online) siraaximo kinni. Amayim lel naba lamma xakuk yakko dhiica.  1. Cadar (Poetry) and 2. Aki kutuub (Prose)

  1. Cadar (Poetry)
    1. Nazme (religious poetry)
    2. Margaddeeti cadar (song lyrics)
    3. Cadar
  • Missilit (Proverbs)
  • Marhxox (sayings)
  1. Aki kutuub (Prose)
    1. Madrasat kitob (Textbooks)
    2. Dalta (nonfiction stories )
    3. Qaamuus (Dictionaries)
    4. Riddles, falbles (Tinem tine yeeni, Simaa-simamteeni)
    5. Xokomat waraqhut (Official Documents)
    6. Ara…etc…

Tayim abnek sarrah, ta ciyyo (project) ko ilalnam lel:-

  1. Akkinnan idhdho/xabale (research) Saahot waanille abo farha marah idhdhot maanafo, siyak hido raxeena takko kinni.
  2. Yunkuttube canqurti kataaba araxah tanem kee mitanem alle tamidhdhige boorha.
  3. Akkanih aki luqhalle yaydilbikiinim (automatic translation), masalan, Google ti tarjama (google translation) balih kin khidma yaxaynim kee ara…

Ta ciyyo kado erherhaa tanemhi sabbatah, kado tee addoodimidde meceetih adde waanishno walaa tannemih, cilaagih ciyyo erherhishnemko sarrah, gufaa tane darajah gondo maxko maxalle ware sinah axaynuk, sinko fadhdhishimta gabat agleh lel sinalle gaxangaaxak racno kino, in shaa Allah.

Yalli adde yangaloo.

Sin sacal Axmadsacad Maxammad

 

 

Facebook X Email
Axmadsacad

← الفتى الحائرIrrooko Basolle Ninne Cadalnoo →

Related Stories

CADARTI DADAL
Arts

CIJAAJINNAT DADAL

ByAxmadsacad5 July 2026013

Save Xishma-le umman caalamti nukurulle geytimta saculuk sayi-tiya lab-tiyah inkoh nagaa kee maaxiyod yoh tannawna sinah duumuta. Kataaseh…

Cusubam

Mece ware kee Bissiraata!

ByAxmadsacad18 April 202669

Save ‘Balballe’ migacah le, sittiyadde Saahot Afah tankuttube Majalla neyyeeceh nanem sinah warishna gedda mango xeden kee cafad…

Saahot Maashiin Tarjamahi Misaal
Ware

Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta

ByAxmadsacad16 March 202626

Save Kaafa tekniik kee luqhat obsahi gabooko Saahot Maashiin Tarjamahi Misaal (SAMATAMIS) [Saho Machine Translation Model (SMTRAMOD)] taqhiyyime…

3.5 4 Dooro
Ta kutuub/Dhibrho eqhees. Ayidhdhale xutukta akah taxaye?
3 Mablol
Cusubam
Awwalim Mangum doorimtem
Maxmuud Suleyman
Gerhenta
Maxmuud Suleyman
4 iggida kaltem (sugtem)

Afad ugutetiya kinni dhiine tiya ugusati dhinteh tane nidooda ishigideeko ractamko hido liitinem tinem tineyeeni takkemko aba tane dufla maxko maxalle rummah cawatlem kinni. Wuli xaaja yatcilimiinim kee tee abanam kiyah akkinnixinam mitane. Tginale mitakke tah ishi rooxo duudusam alduuduta xaaja yaftixiinim inketiinoh naba difaac kinni.Yalli caafiyat,cumre kee abta ciyyoh sariigalla koh yaxawoo.
Aki gubaako xati akfdhiima xaaja tinniyemko, noh tasxasoona yakke qurrub kino. Mangum gaab noh ishoo !!!

1
Med Salih
Gerhenta
Med Salih
4 iggida kaltem (sugtem)

Rumah Naba Niya xiyah yaxay ugugum kini yalli abayshima AK niyayballaw saregalla Sinah yaxaw
Amay lih owa fadham
Mango le dhicenitik Inkide gaxtenih waqtelih yadiye canqor siyasad yako maqrix. Dhinto….
Taginalemide canqor nok Dagom sabatah amayeh xale noh geytona sin duhsusa
Noyalle Uman marako cafar wani Kab noltam sabatah Usun lel amaginale canqorul nifil Yedeynih yanim yoh tambulluwe tenko yakedo fikra beyno dhicimta

Mango tacabe fadha ciyo kinik yalli singabad cadha yaymaco
👏 👏 💪 💪

0
Cabdalla ishmaacil
Gerhenta
Cabdalla ishmaacil
4 iggida kaltem (sugtem)

Ta mayshadhdhaga iqriyem ko lakal yodossobbe xeden bakit male gabbabbaaceh gaab noh isho.

Ni luqa guugilid orobtaged wakaliko tayshe luqa liyomuh Amay balih ikkinan luqa adhago maddaxit luqa eddaylay waqted Akim ed adraso yixattam hi sabbatah xeden ke fukhuur yodyassabbe.

Kataaseh leel ishe dhicta cayda ke sugte le ummat kino hanih luqat raxeena alle waynam balih kinamhi sabbatah ta kaafa yane tathwiir lih google translate, luqa nascassabo(update) akkabno luqat raxeena nallo nixatamah yok iggida.

Timxishshime ni makaado, Saahot caydat tathwiir kee inkiinot zacabah abtan gixlo ko dheh orba ak tabliinimih shakke mayyo.
taxeesebinirke yalli sin gudduso..
Gaab Noh isho.

1

Recent Posts

CADARTI DADAL

CIJAAJINNAT DADAL

5 July 2026

YOKKOLI!

2 June 2026

Mece ware kee Bissiraata!

18 April 2026
Saahot Maashiin Tarjamahi Misaal

Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta

16 March 2026
Abba ishi xawazlih

Kaafit Abbak Farto Kolle Liyo!

9 February 2026

Follow Us

FacebookXInstagramYouTubeTelegram

Recent Posts

CADARTI DADAL

CIJAAJINNAT DADAL

5 July 2026

YOKKOLI!

2 June 2026

Mece ware kee Bissiraata!

18 April 2026
Saahot Maashiin Tarjamahi Misaal

Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta

16 March 2026

Popular Posts

CADARTI DADAL

CIJAAJINNAT DADAL

5 July 2026

Mece ware kee Bissiraata!

18 April 2026

YOKKOLI!

2 June 2026

إمرأة في وسط الرجال

22 April 2021

Random Posts

LEEMUN AYFAARA, GIRCO KEE TIKLOT ARAX

25 January 2021

Saahot Mahrajaan Suwiidin, 2019

30 August 2019

MAX-YEENIM KEE MISSILA

10 February 2021

LAMMA FARDI, INKI GEDDADDE

29 January 2025
© 2026 Saahot Makaado. All rights reserved.
  • CADDOS
  • Nolle Uktuba
  • Ni Zacabah
Menu
  • Home
  • BARITTO
  • CAAFIYAT
  • Cadar
  • Caddos
  • Luqha
  • Ware
  • ZARIICA

Welcome Back

Sign in to continue.
Lost password?
wpDiscuz