Close Menu
    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube WhatsApp TikTok
    Tuesday, September 8 , 2026
    CUSUBAM
    • CIJAAJINNAT DADAL
    • YOKKOLI!
    • Mece ware kee Bissiraata!
    • Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta
    • Kaafit Abbak Farto Kolle Liyo!
    • TUDRUSE SAYI-TIYÄ
    • NINNI ADDA NABLEEDO?
    • FAATHUMAT FARTO
    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube WhatsApp Telegram
    Saahot Makaado
    Login
    • Home
    • BARITTO

      CIJAAJINNAT DADAL

      5 July 2026
      Read More

      NINNI ADDA NABLEEDO?

      24 August 2025
      Read More

      FAATHUMAT FARTO

      23 August 2025
      Read More

      Ayim Yi Fayishshaana?

      20 January 2025
      Read More

      SOOKIME (williime) CANQUR (Crossword)

      14 November 2022
      Read More
    • CAAFIYAT

      Koroona Vayres kee Kitaabet

      22 January 2021
      Read More
    • Cadar

      CIJAAJINNAT DADAL

      5 July 2026
      Read More

      HUNQAC UMMANNA NI MAX TEYSHE!

      6 December 2023
      Read More

      CINDHAANEETIM XUNSUUSA

      4 December 2023
      Read More

      IYYAALIH YI XABTE?

      4 December 2023
      Read More

      YI CINDHAMHI INA

      13 March 2021
      Read More
    • Caddos

      CIJAAJINNAT DADAL

      5 July 2026
      Read More

      YOKKOLI!

      2 June 2026
      Read More

      Kaafit Abbak Farto Kolle Liyo!

      9 February 2026
      Read More

      TUDRUSE SAYI-TIYÄ

      31 August 2025
      Read More

      NINNI ADDA NABLEEDO?

      24 August 2025
      Read More
    • Luqha

      CIJAAJINNAT DADAL

      5 July 2026
      Read More

      Mece ware kee Bissiraata!

      18 April 2026
      Read More

      NI DAACAYNA

      18 December 2024
      Read More

      SOOKIME (williime) CANQUR (Crossword)

      14 November 2022
      Read More

      Saahot Xuruuf kee Kataabat Nizaam

      8 November 2022
      Read More
    • Ware

      Mece ware kee Bissiraata!

      18 April 2026
      Read More

      Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta

      16 March 2026
      Read More

      NI DAACAYNA

      18 December 2024
      Read More

      SAAHOT MAKAADOH RAKHBI SARIIGALLAH BAKITE

      25 June 2024
      Read More

      Saahot Xuruuf kee Kataabat Nizaam

      8 November 2022
      Read More
    • ZARIICA

      ARRANSHI, LEEMUN KEE MANGUS AAGINAH NAZRIYE?

      1 June 2021
      Read More

      Basal Zariica

      1 April 2021
      Read More

      Qostha/Qustha

      26 March 2021
      Read More

      Salaathat Zariica

      15 March 2021
      Read More

      Saararishnan Araxah Yakke Xorhti Ayfaara (Sasan)

      13 March 2021
      Read More
    • عربى
    Saahot Makaado
    Facebook X (Twitter) Instagram

    KAAFI RUMMA

    By Axmadsacad23 November 20213 Comments
    Dr Jama Mussa & Ahmedsaad

    Xiyawti barhi minaamah sugusem, yane hido zaahir akah takke gedda, yarhxem sorhah, xedenih abam kee xabam kinni wayam. Umman noohi minaam kii tine gondo, yanelle hido zaahiirille yaybiddile saadif geyemhi sabbatah lel, amaa gondo sinlih xazziilito kinni, sinalle boodo ciloh, Komputerti nifille diif-erhxeh aniyom:-

    Umman gedda xiyawko yolle yamiite esseror yinniyemko, “Ta ni waani aaginah kinni googuludde sayishnam? Aaginah lel google translate akah abno dhicna? Google ti tarjama (Google translate) aaginah kinni abaanam?” tarhxem kee amah higgidin esseror kinni.

    Urhurh medobba hido lel umman tena taylagge medobba lii miiniyo bisa akkekkah, xagaradde tine ciyyo hido erhedhdhe ciyyo gantah mitinemhi sabbatah, “Nagaa, amaa daraja cilaagih gufno kino? Dumusaanam kibah, ginaanam waqhte beytamhi sabbatah, asseh dhinteh amaa daraja gufno kino” arhxeh, kela niya akah tu akkeedo, ten aydukumuso acikkinik ine. Xiyawak amayim arhxo kibah laakin, “Ta umman tiyahi minaamak, anda kee aginah kinni, yane hido zaahir akko abo dhiicam?” arhxeh bar kee lellecih adde laxuutak ine gondo kinni. Rummah rummah yi laxsussah, dhin akah wayak suge gondo kii tine.

    Ummannim saaca akko gufekkah mitakkemhi sabbatah lel, Kaafi Rumma akkalek, ta umman noohi esseroruh medobba yaxawo dhiica, maarhaga, Yalli nabik naba gerhenta, xishma-le Dr. Jama Muusa Jamaalih, waacinaako kataabah wuliidhdhaa sittiya geyak sugnek sarrah abne miimaralle, Sani 22/11/2021h, erherhih nif kee nifih Londonulle sittiya geyne.

    Dr. Jama Mussa Jama, naba dhicle, Cayda kee Loolas hi Idhdhiteena (Ethnomathematician),

    Dr Jama Mussa Jama

    Caydat Uguuguseena (Cultural Activist), Hargeysa International Kitobti Macrad Manabotta (Hargeysa International Book Fair) yekkeh, Soomaaliyaati Waanih Interneet Makhzan (Somali Language Corpus), abeyaako, Soomaal waani, google ti araxah tantarjamo kee, Soomaal waanille aki xabal abo farha marah, siyak/raxeena takke boorha dhishe tiya kinni. Usuk isheh doktoora (PhD) alle beye mihra kinamhi sabbatah lel, amaa luqhat xibar yaysherheerhege software isheh kinna abam.

    Tamaa inkidde sugne saaca kee abrhalle lel, Saahot waanih zacabah aysharhaarhagti dago caddos akah oxoyek sarrah, inkidde nashtaqhalo gaba benneh, usuk ishi gabooko tamaa Soomaal waanih abeh yanem, Saahot waanih gantah abo, isheh dhiicamko walaa inkim nok suumuto makinam kee tamaa waani akah tammirmire software yakkeedo noh abo kinam yoh caddoyshe. Ta ciyyo inki lellecille hido inki alsalle bakitta ciyyo makinamhi sabbatah lel, katattayta Project balih abneyaako, gedko gedille ayfeededik nadawo nolle tanem yakkeedo inkoh alle gaba alle benne gondo kii tine.

    Saahot waani (luqha) barhsime xakukuh (genre) xazilneyaako, barhsime kutuubhi makhzan Intereetidde (Saho Corpus Online) siraaximo kinni. Amayim lel naba lamma xakuk yakko dhiica.  1. Cadar (Poetry) and 2. Aki kutuub (Prose)

    1. Cadar (Poetry)
      1. Nazme (religious poetry)
      2. Margaddeeti cadar (song lyrics)
      3. Cadar
    • Missilit (Proverbs)
    • Marhxox (sayings)
    1. Aki kutuub (Prose)
      1. Madrasat kitob (Textbooks)
      2. Dalta (nonfiction stories )
      3. Qaamuus (Dictionaries)
      4. Riddles, falbles (Tinem tine yeeni, Simaa-simamteeni)
      5. Xokomat waraqhut (Official Documents)
      6. Ara…etc…

    Tayim abnek sarrah, ta ciyyo (project) ko ilalnam lel:-

    1. Akkinnan idhdho/xabale (research) Saahot waanille abo farha marah idhdhot maanafo, siyak hido raxeena takko kinni.
    2. Yunkuttube canqurti kataaba araxah tanem kee mitanem alle tamidhdhige boorha.
    3. Akkanih aki luqhalle yaydilbikiinim (automatic translation), masalan, Google ti tarjama (google translation) balih kin khidma yaxaynim kee ara…

    Ta ciyyo kado erherhaa tanemhi sabbatah, kado tee addoodimidde meceetih adde waanishno walaa tannemih, cilaagih ciyyo erherhishnemko sarrah, gufaa tane darajah gondo maxko maxalle ware sinah axaynuk, sinko fadhdhishimta gabat agleh lel sinalle gaxangaaxak racno kino, in shaa Allah.

    Yalli adde yangaloo.

    Sin sacal Axmadsacad Maxammad

     

     

    Share. Facebook Twitter Email Telegram WhatsApp

    Xeela Dhibrho

    CIJAAJINNAT DADAL

    5 July 2026
    Read More

    YOKKOLI!

    2 June 2026
    Read More

    Mece ware kee Bissiraata!

    18 April 2026
    Read More
    3.5 4 Dooro
    Ta kutuub/Dhibrho eqhees. Ayidhdhale xutukta akah taxaye?
    3 Mablol
    Cusubam
    Awwalim Mangum doorimtem
    Maxmuud Suleyman
    Gerhenta
    Maxmuud Suleyman
    4 iggida kaltem (sugtem)

    Afad ugutetiya kinni dhiine tiya ugusati dhinteh tane nidooda ishigideeko ractamko hido liitinem tinem tineyeeni takkemko aba tane dufla maxko maxalle rummah cawatlem kinni. Wuli xaaja yatcilimiinim kee tee abanam kiyah akkinnixinam mitane. Tginale mitakke tah ishi rooxo duudusam alduuduta xaaja yaftixiinim inketiinoh naba difaac kinni.Yalli caafiyat,cumre kee abta ciyyoh sariigalla koh yaxawoo.
    Aki gubaako xati akfdhiima xaaja tinniyemko, noh tasxasoona yakke qurrub kino. Mangum gaab noh ishoo !!!

    1
    Med Salih
    Gerhenta
    Med Salih
    4 iggida kaltem (sugtem)

    Rumah Naba Niya xiyah yaxay ugugum kini yalli abayshima AK niyayballaw saregalla Sinah yaxaw
    Amay lih owa fadham
    Mango le dhicenitik Inkide gaxtenih waqtelih yadiye canqor siyasad yako maqrix. Dhinto….
    Taginalemide canqor nok Dagom sabatah amayeh xale noh geytona sin duhsusa
    Noyalle Uman marako cafar wani Kab noltam sabatah Usun lel amaginale canqorul nifil Yedeynih yanim yoh tambulluwe tenko yakedo fikra beyno dhicimta

    Mango tacabe fadha ciyo kinik yalli singabad cadha yaymaco
    👏 👏 💪 💪

    0
    Cabdalla ishmaacil
    Gerhenta
    Cabdalla ishmaacil
    4 iggida kaltem (sugtem)

    Ta mayshadhdhaga iqriyem ko lakal yodossobbe xeden bakit male gabbabbaaceh gaab noh isho.

    Ni luqa guugilid orobtaged wakaliko tayshe luqa liyomuh Amay balih ikkinan luqa adhago maddaxit luqa eddaylay waqted Akim ed adraso yixattam hi sabbatah xeden ke fukhuur yodyassabbe.

    Kataaseh leel ishe dhicta cayda ke sugte le ummat kino hanih luqat raxeena alle waynam balih kinamhi sabbatah ta kaafa yane tathwiir lih google translate, luqa nascassabo(update) akkabno luqat raxeena nallo nixatamah yok iggida.

    Timxishshime ni makaado, Saahot caydat tathwiir kee inkiinot zacabah abtan gixlo ko dheh orba ak tabliinimih shakke mayyo.
    taxeesebinirke yalli sin gudduso..
    Gaab Noh isho.

    1

    CIJAAJINNAT DADAL

    5 July 2026

    YOKKOLI!

    2 June 2026

    Mece ware kee Bissiraata!

    18 April 2026

    Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta

    16 March 2026
    • Facebook
    • Twitter
    • YouTube 10.5K
    • TikTok
    • Telegram
    • WhatsApp
    YouTube
    Popular Posts

    Saahot Afhi  Maskaaka (Saho Language Corpus)

    23 May 2022

    Saahot Maskaakahi Ciyyo Macna kee Makkoh Erhedhdhe

    6 November 2022

    FAATHUMAT FARTO

    23 August 2025

    LAYE TABBARHOK, KALLA IBBIRH

    7 October 2022
    Random Posts

    HUNQAC UMMANNA NI MAX TEYSHE!

    6 December 2023

    SAAHOT AFHI MASKAAKA: Miliyoonko Bukalle Yakke Canqur Yemweesebe

    7 November 2024

    صراع الحياة وعصر الكورونا 😷

    27 March 2021

    Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta

    16 March 2026
    Latest Posts

    CIJAAJINNAT DADAL

    5 July 2026

    YOKKOLI!

    2 June 2026

    Mece ware kee Bissiraata!

    18 April 2026

    Kab-te Mecaani kinnik Aydukum-erhexanta

    16 March 2026
    Copyright © 2026. All Rights reserved
    • CADDOS
      • Saynes
      • Fawo
    • Nolle Uktuba
    • Ni Zacabah

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.

    wpDiscuz

    Sign In or Register

    Welcome Back!

    Login to your account below.

    Lost password?